Luật Việc làm

Luật Việc làm số 74/2025/QH15 được Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam khóa XV thông qua ngày 16/6/2025 và chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2026. Luật này thay thế Luật Việc làm năm 2013 (số 38/2013/QH13), hình thành một khuôn khổ pháp lý toàn diện, hiện đại và phù hợp với bối cảnh phát triển kinh tế – xã hội, thị trường lao động linh hoạt và nhu cầu hội nhập quốc tế.
Luật Việc làm quy định các chính sách, chế độ và biện pháp nhằm hỗ trợ tạo việc làm, phát triển thị trường lao động, phát triển kỹ năng nghề, thực hiện dịch vụ việc làm, triển khai bảo hiểm thất nghiệp và tổ chức quản lý nhà nước về việc làm. Phạm vi điều chỉnh của Luật áp dụng với tất cả công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên có khả năng lao động và có nhu cầu làm việc, bao gồm cả người lao động có và không có quan hệ lao động, kể cả người thất nghiệp.
Luật Việc làm đặt ra các nguyên tắc quan trọng trong thực thi chính sách việc làm:

Nội dung chính của Luật Việc làm
1. Chính sách hỗ trợ tạo việc làm
Luật quy định chính sách nhà nước về việc làm, trong đó:

- Hỗ trợ tạo việc làm và duy trì việc làm cho người lao động thông qua các chương trình, dự án phát triển kinh tế – xã hội.

- Khuyến khích doanh nghiệp và tổ chức đầu tư, mở rộng sản xuất – kinh doanh, tạo thêm nhiều việc làm mới.

- Nhà nước bố trí nguồn lực cho đào tạo nghề, phát triển kỹ năng nghề và áp dụng các công nghệ mới trong thị trường lao động.

- Hỗ trợ người lao động yếu thế, như thanh niên mới ra trường, người cao tuổi, người khuyết tật…, tiếp cận việc làm thông qua các chính sách vay vốn, đào tạo nghề phù hợp.

2. Hệ thống thông tin thị trường lao động
Luật thiết lập và điều chỉnh hoạt động hệ thống thông tin thị trường lao động và dữ liệu lao động quốc gia, giúp:

- Thu thập, phân tích và phổ biến thông tin về nhu cầu tuyển dụng – tìm việc, kỹ năng yêu cầu của công việc, các cơ hội nghề nghiệp;

- Cung cấp dữ liệu cơ bản cho người lao động, doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước để ra quyết định đúng đắn.

3. Phát triển kỹ năng nghề
Phát triển kỹ năng nghề là một trong những trụ cột chính của Luật, với mục tiêu:

- Xây dựng và vận hành hệ thống tiêu chuẩn kỹ năng nghề quốc gia để nâng cao chất lượng lao động;

- Hỗ trợ người lao động tham gia đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ tay nghề;

- Khuyến khích doanh nghiệp tham gia đào tạo nhân lực theo nhu cầu thị trường.

4. Dịch vụ việc làm
Luật quy định hoạt động của dịch vụ việc làm, bao gồm:

- Tư vấn, giới thiệu việc làm miễn phí cho người lao động đăng ký tìm việc;

- Hỗ trợ người lao động tham gia các khóa đào tạo, nâng cao kỹ năng nghề;

- Điều kiện và hoạt động cấp giấy phép dịch vụ việc làm cho doanh nghiệp, trong đó quy định doanh nghiệp phải có cơ sở vật chất, nhân sự phù hợp và duy trì liên tục các điều kiện này trong suốt quá trình hoạt động.

5. Bảo hiểm thất nghiệp
Một nội dung then chốt của Luật là quy định về bảo hiểm thất nghiệp với điểm mới:

- Mở rộng nhóm đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp và linh hoạt hơn trong tỷ lệ đóng góp (mức đóng dự kiến không quá 1% tiền lương cho người lao động và 1% quỹ lương cho người sử dụng lao động).

- Hỗ trợ người lao động duy trì việc làm, nhận tư vấn nghề nghiệp, tìm việc làm mới và tham gia đào tạo nghề khi mất việc.

Luật phân định rõ trách nhiệm trong quản lý nhà nước về việc làm:

- Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước và giao Bộ Nội vụ là cơ quan đầu mối;

- Bộ, ngành liên quan phối hợp triển khai chính sách, giám sát hoạt động dịch vụ việc làm, bảo hiểm thất nghiệp… tại các địa phương;

- Ủy ban nhân dân các cấp có trách nhiệm thực hiện chính sách việc làm ở địa phương.

Về trách nhiệm của tổ chức, cá nhân

- Tổ chức, doanh nghiệp, người sử dụng lao động: thực hiện đúng quy định về đăng ký lao động, đóng bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động, tạo môi trường làm việc an toàn, bình đẳng.

- Người lao động: tự chịu trách nhiệm cập nhật thông tin đăng ký tìm việc, tuân thủ các quy định bảo hiểm thất nghiệp và tham gia đào tạo, nâng cao kỹ năng nghề.

- Hội đồng nhân dân cấp tỉnh: quyết định bố trí vốn từ ngân sách địa phương cho các chương trình tạo việc làm, cho vay vốn hỗ trợ giải quyết việc làm thông qua Ngân hàng Chính sách xã hội.

Luật Việc làm đánh dấu một bước tiến quan trọng trong xây dựng thị trường lao động hiệu quả, linh hoạt và hướng tới thị trường lao động hiện đại. Luật không chỉ tạo khung pháp lý cho việc làm bền vững mà còn thúc đẩy phát triển kỹ năng nghề, hỗ trợ người lao động trong môi trường kinh tế biến động, đặc biệt trong bối cảnh tự động hóa, chuyển đổi số và hội nhập kinh tế quốc tế.
Bên cạnh đó, việc mở rộng bảo hiểm thất nghiệp và nâng cao chất lượng dịch vụ việc làm là yếu tố then chốt giúp người lao động thích ứng tốt hơn với những thay đổi về nghề nghiệp, công nghệ và mô hình sản xuất trong tương lai.