NGHỊ QUYẾT SỐ 27-NQ/TW VỀ PHÁT TRIỂN CÁC VÙNG VÀ TỔ CHỨC KHÔNG GIAN PHÁT TRIỂN QUỐC GIA TRONG GIAI ĐOẠN MỚI

Về quan điểm chỉ đạo, Nghị quyết xác định phát triển vùng là phương thức tổ chức tăng trưởng quốc gia, tổ chức lại không gian phát triển, phân bổ nguồn lực và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong bối cảnh mới. Tổ chức lại không gian phát triển quốc gia thống nhất trên cơ sở xác định rõ vai trò, vị trí, chức năng, lợi thế, bản sắc và sứ mệnh phát triển của từng vùng trong tổng thể phát triển đất nước theo hướng bền vững. Xây dựng cơ chế liên kết, điều phối vùng thật sự mạnh, thực chất, hiệu quả là khâu đột phá.
Mục tiêu tổng quát là tái cấu trúc, quản lý và khai thác hiệu quả không gian phát triển vùng đồng bộ với không gian phát triển quốc gia trên cơ sở phát huy tối đa ưu điểm nổi trội, lợi thế cạnh tranh, bản sắc văn hoá của từng vùng và từng địa phương; phát huy vai trò đi đầu, dẫn dắt, lan toả của các vùng động lực, hành lang kinh tế, cực tăng trưởng; bảo đảm yêu cầu về tự chủ chiến lược, an ninh năng lược, an ninh lương thực và an ninh nguồn nước; nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân; bảo đảm vững chắc quốc phòng, an ninh; giữ vững độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc; duy trì môi trường hoà bình, ổn định.
Mục tiêu, chỉ tiêu cụ thể đến năm 2030 của 6 vùng kinh tế - xã hội. Trong đó, đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân/năm đối với Vùng đồng bằng sông Hồng đạt 11%; Vùng Bắc Trung Bộ đạt 10,5%; Vùng Đông Nam Bộ đạt 10-11%; Vùng duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên đạt 10%; Vùng Trung du và miền núi phía Bắc đạt 9-10%; Vùng Đồng bằng sông Cửu Long đạt 9-9,5%. Đến năm 2030, tỉ lệ đô thị hoá tại các vùng phấn đấu đạt từ 40% đến 70%. tỉ lệ bao phủ bảo hiểm y tế cơ bản đạt toàn dân.
Tầm nhìn đến năm 2045, các vùng phát triển và vận hành theo phương thức của kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế dữ liệu, kinh tế tuần hoàn; có kết cấu hạ tầng đồng bộ, thông minh, xanh, an toàn, có khả năng chống chịu cao, kết nối thông suốt; khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chính của tăng trưởng và phát triển; liên kết chặt chẽ giữa các địa phương trong vùng và giữa các vùng; xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hoà, phát triển; quản trị xã hội trên nền tảng xã hội số hoàn chỉnh; môi trường sinh thái bền vững; quốc phòng, an ninh hiện đại, tự chủ, tự cường, vững mạnh; người dân được hưởng thụ các dịch vụ xã hội chất lượng cao, góp phần xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.
Để thực hiện thành công các mục tiêu đã đề ra, Nghị quyết nêu rõ 10 nhóm nhiệm vụ, giải pháp toàn diện sau:
- Tổ chức không gian phát triển vùng và thực hiện tốt quy hoạch vùng
- Hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển vùng
- Đổi mới mô hình tăng trưởng, hình thành và phát triển các động lực kinh tế mới của vùng
- Phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội hiện đại, đồng bộ, liên vùng
- Phát triển hệ thống đô thị hiện đại và các cực tăng trưởng của vùng
- Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số
- Phát triển văn hoá, xã hội và bảo đảm an sinh xã hội toàn diện
- Bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu
- Tăng cường quốc phòng, an ninh; đẩy mạnh hoạt động đối ngoại và hội nhập quốc tế
- Xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị
Điểm nổi bật của Nghị quyết là định hướng phát triển các hành lang kinh tế, các vùng động lực, các ngành, lĩnh vực, hệ thống đô thị và đầu tư các công trình, dự án giao thông trọng điểm của 6 vùng kinh tế - xã hội.
- Vùng Trung du và miền núi phía Bắc: Phát triển xanh, bền vững; tập trung công nghiệp chế biến, logistics cửa khẩu, nông nghiệp công nghệ cao; hoàn thành các tuyến cao tốc liên vùng và tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.
- Vùng đồng bằng sông Hồng: Vùng động lực đi đầu về kinh tế số, công nghệ cao, bán dẫn, AI và trung tâm tài chính; đẩy mạnh hoàn thiện hệ thống đường vành đai vùng Thủ đô, đường sắt đô thị và các cảng hàng không quốc tế.
- Vùng Bắc Trung Bộ: Động lực phát triển kinh tế biển, lọc hóa dầu, năng lượng tái tạo; phát triển thành phố Huế thành trung tâm đặc sắc về văn hóa, du lịch, y tế chuyên sâu.
- Vùng duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên: Khai thác liên kết không gian biển - cao nguyên - biên giới; phát triển công nghiệp bô-xít, năng lượng sạch; hoàn thiện các trục cao tốc Đông - Tây kết nối Tây Nguyên với các cảng biển.
- Vùng Đông Nam Bộ: Đầu tàu, trung tâm công nghiệp công nghệ cao, tài chính, logistics quốc tế; tập trung phát triển siêu đô thị TP. Hồ Chí Minh và dự án trọng điểm Cảng hàng không quốc tế Long Thành.
- Vùng đồng bằng sông Cửu Long: Trung tâm kinh tế nông nghiệp hiện đại, sinh thái của cả nước; tập trung xây dựng hạ tầng chống biến đổi khí hậu, phát triển đặc khu Phú Quốc và hình thành tam giác chiến lược "Phú Quốc - Hòn Khoai - Thổ Châu" trên vùng biển Tây Nam.
Nghị quyết số 27-NQ/TW đã xác định rõ quan điểm, mục tiêu, tầm nhìn và những nhiệm vụ, giải pháp về phát triển các vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia trong giai đoạn mới. Nghị quyết nhấn mạnh yêu cầu phát huy tiềm năng, lợi thế của từng vùng, tăng cường liên kết, điều phối vùng và khai thác hiệu quả không gian phát triển mới. Việc tổ chức thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp được xác định trong Nghị quyết sẽ góp phần phát huy hiệu quả nguồn lực, tăng cường liên kết giữa các vùng, hướng tới tổ chức không gian phát triển quốc gia thống nhất, hiệu quả và bền vững trong giai đoạn mới.